Το ραδιόφωνο στην Ελλάδα


«...αναγγέλλεται ότι εντός ολίγου το τηλέφωνον ως ο τηλέγραφος θα λειτουργεί άνευ σύρματος. Μια απλά ακίς του ηλίου διασχίζουσα το διάστημα θα χρησιμεύει ως αγωγός του ρεύματος και θα ενώνη τας μάλλον μεμακρυσμένας αποστάσεις. Ο εφευρέτης του άνευ σύρματος τηλεφώνου είναι Αμερικανός, τις Χάγιες, καλούμενος όστις έκαμε επιτυχή πειράματα εις την Νέαν Γόρκην. Αναφέρονται επίσης λίαν ενδιαφέρουσαι λεπτομέρειαι της λειτουργίας του νέου τούτου μηχανήματος, το οποίον ονομάσθη ραδιόφωνον.


Είναι βέβαιον ότι η νέα αυτή εφεύρεσις θα τεθεί τάχιστα εις γενικήν κρήσιν και εφαρμογήν». Η κοινή γνώμη θ' αρχίσει να ενημερώνεται κάπως συγκεκριμένα και με επιστημονικές εξηγήσεις από πολύ νωρίς. Δημοσίευμα από την «Εστία» της 26ης Ιανουαρίου του 1900. «Θα είναι θαυμασία όντως η σημερινή διάλεξις εις τον "Παρνασσόν" του διαπρεπούς καθηγητή κ. Τιμ. Αργυρόπουλου, η ωραιοτέρα δε όλων όσας μέχρι τούδε έκαμε. Το εννοείτε άλλως τε από το θέμα του. Θα ομιλήση περί των μεγαλυτέρων ανακαλύψεων τας οποίας εκληροδότησεν εις την ανθρωπότητα ο μακαρίτης δέκατος ένατος αιών (...). Και όλα αυτά σημειώσατε ότι είναι κολοσσιαίον εγχείρημα να ζητήσει να συνοψίσει όλας σχεδόν τας θεμελιώδεις αρχάς του ηλεκτρισμού, δια να φθάση εις την κορυφαίαν των ανακαλύψεων, εις τον άνευ σύρματος τηλέγραφον. Θα ιδήτε λοιπόν την συσκευήν του περίφημου Μαρκόνι. Εις το ένα άκρο της αιθούσης έστησε τον πομπόν, μιαν άτρακτον Ρούμκοφ. Και εις το άλλο άκρον τον ακτιναγωγόν του ραντιοκοντουκτέρ με την συσκευήν Μπράνλυ ... ». Για ένα τέταρτο του αιώνα η λέξη ραδιόφωνο θα ξεχαστεί, όμως η νέα δυνατότητα της ασύρματης επικοινωνίας θα αρχίσει προοδευτικά να ενδιαφέρει όλο και περισσότερους Έλληνες.

Το ενδιαφέρον για τη ραδιοφωνία στην Ελλάδα αναθερμαίνεται το 1923 με πρωτοβουλίες του επιμελητή της έδρας φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Κ. Πετρόπουλου, ο οποίος δημιούργησε ένα πυρήνα ερασιτεχνών ασυρμάτου οι οποίοι ασχολήθηκαν με καθαρά ραδιοφωνικά μηχανήματα μια εποχή που στην Ελλάδα ελάχιστοι γνώριζαν την ύπαρξη ραδιοφώνου. Τον ίδιο χρόνο γίνεται η πρώτη πειραματική ραδιοφωνική εκπομπή στην Ελλάδα από το σταθμό Βοτανικού, όπου χρησιμοποιήθηκε πομπός ασύρματης τηλεφωνίας ισχύος 200 watt της εταιρείας AΚTIEBOLAGET.

Το 1924 γίνεται επιτυχώς η πρώτη εμφάνιση του ραδιοφώνου στο θέατρο «ΑΛΑΜΠΡΑ», όπου παιζόταν η κωμωδία «Διά του ασυρμάτου», του Βασίλη Αργυρόπουλου.

Η κατασκευή ραδιοφωνικών δεκτών για εμπορία άρχισε το 1925. Το ίδιο έτος πουλήθηκε από τα εργαστήρια «Μέτρον» (πλ. Αμερικής) το πρώτο ραδιόφωνο 7 λυχνιών με πλαίσιο, που λειτουργούσε με συσσωρευτές. Αρκετοί σπεύδουν να κάνουν το ίδιο παρά τη δυσχερή και πολύπλοκη χρήση του. Η εισαγωγή ραδιοφώνων στην Ελλάδα άρχισε το 1925 επίσης από τους Σ. Στυλιανίδη («Radio Ι.Ι.») και τους οίκους Ζαχαρίου («Arcolette / Siemens - Telefunken» και Σ. Φοντάνα - Αυγερινός «Super Radiola»).

Η κίνηση και το ενδιαφέρον για το ραδιόφωνο πολλαπλασιάστηκε και το 1927, η ίδρυση του «Ομίλου Φίλων του Ασυρμάτου» με πρόεδρο τον καθηγητή Δημήτριο Χονδρό, άνοιξε νέους ορίζοντες στον τομέα της ραδιοφωνίας.

Το 1928 ιδρύθηκε από τον ιδιώτη Χρήστο Τσιγγιρίδη ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια και ο μόνος που λειτουργούσε συστηματικά μέχρι το 1936.

Ο πρωτοπόρος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, Χρήστος Τσιγγιρίδης, γεννήθηκε το 1877 στη Φιλιππούπολη της Ανατολικής Ρωμυλίας. Αφού τελείωσε το γαλλικό λύκειο έφυγε στη Στουτγάρδη της Γερμανίας, όπου σπούδασε ηλεκτρολογία στο εκεί πανεπιστήμιο. Το όνειρό του, όμως, ήταν το ραδιόφωνο. Έτσι, ίδρυσε στη Θεσσαλονίκη το 1928 τον πρώτο ραδιοφωνικό σταθμό της Ελλάδος και των Βαλκανίων. Κατά την περίοδο της κατοχής φυλακίστηκε από τους Γερμανούς. Μετά την απελευθέρωση, κατάφερε με πολλούς κόπους να επαναφέρει σε λειτουργία τον σταθμό του. Ο Τσιγγιρίδης πέθανε το 1947. Με πρωτοβουλία της εφημερίδας Μακεδονία της Θεσσαλονίκης, του έχει ανεγερθεί ανδριάντας.

Από το έτος 1932 μέχρι το 1935 γίνονται κατά περιόδους μερικές ραδιοφωνικές εκπομπές στην περιοχή των Αθηνών από το ραδιοφωνικό σταθμό Πειραιά ισχύος 200 Watt, μεσαίων κυμάτων, ο οποίος ανήκε στη Ραδιοτηλεγραφική Υπηρεσία του Υπουργείου Τ.Τ.Τ. Τον Ιούλιο του 1936, επί πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά, προκηρύχθηκε διεθνής διαγωνισμός ο οποίος κατοχυρώθηκε στην εταιρεία Telefunken.

Στις 25 Ιανουαρίου 1938, υπογράφτηκε η τελική συμφωνία μεταξύ της Telefunken και του Ελληνικού κράτους για την εγκατάσταση ραδιοφωνικού σταθμού. Η Telefunken εγκατέστησε τον πομπό του πρώτου κρατικού Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών, ισχύος 15 κιλοβάτ, που λειτούργησε στα Νέα Λιόσια (Ίλιον σήμερα). Την εκμετάλλευση της ραδιοφωνίας ανέλαβε η «Υπηρεσία Ραδιοφωνικών Εκπομπών - Υ.Ρ.Ε.».